Austrijski list Prese ocenjuje da se pokret srpskih studenata ne može porediti sa mađarskim scenarijem, iako se u javnosti često povlače paralele između izbora u Srbiji i uspeha Petera Mađara protiv Viktora Orbana. Prema pisanju dnevnika, razlike između ta dva politička fenomena su velike, a pitanje je i da li bi politika iz Budimpešte uopšte mogla da posluži kao model srpskoj opoziciji.
Prese podseća da Peter Mađar nije bio politički autsajder, već čovek koji je dugo obavljao visoke funkcije u Orbanovoj vlasti pre nego što ju je napustio. Njegov izborni uspeh, kako navodi list, nije uklonio samo Orbana, nego i raniju opoziciju, uglavnom levu i liberalnu. S druge strane, Studentska lista u Srbiji, ističe se, nije otcepljeni deo vlasti, već skup mladih ljudi koji tek ulaze u politiku i organizuju se na fakultetima, uz principe bazične demokratije i česte rasprave.
U tekstu koji potpisuje Peter Tehet, pravnik i istoričar sa Instituta za Dunavski region i Srednju Evropu u Beču, navodi se da je mađarski pokret strogo hijerarhijski organizovan, za razliku od studentskog. Mađar vodi pokret, a njegova partija funkcioniše kao zatvorena struktura sa svega 28 odabranih članova, bez novih pristupanja i bez stvarne unutarpartijske demokratije, piše Prese.
List, međutim, primećuje i određene sličnosti u taktici i retorici. I Mađar i studenti sebe ne predstavljaju ni kao levicu ni kao desnicu, a mađarski političar je uspeo da izbore prikaže kao referendum o Orbanu, dok su ideološka pitanja potisnuta u drugi plan. Ipak, Prese ocenjuje da srpski studenti ne nude jasnu ideološku alternativu postojećem sistemu, već pre svega kritikuju političku praksu, a ne političko usmerenje.
Dnevnik dodaje da su Srbiji i Mađarskoj zajednički i relativno konzervativno i nacionalističko društvo, zbog čega opozicioni pokreti ne mogu lako da se oslobode takvog ambijenta. Mađar je, kako navodi list, o osetljivim pitanjima poput Ukrajine, migracija i prava manjina uglavnom ćutao ili preuzimao Orbanove stavove, a koristio je i snažnu nacionalističku retoriku kako bi privukao konzervativnu većinu.
Prese ističe da u Srbiji to dolazi još više do izražaja, jer su antievropski, proruski i nacionalistički stavovi prisutniji nego u Mađarskoj. Zbog toga, navodi list, protesti u Srbiji ne moraju da budu poziv na više Evrope, tim pre što su se mnogi opozicionari razočarali u Uniju koja je, kako se ocenjuje, predugo tolerisala predsednika Aleksandra Vučića kao sagovornika i poslovnog partnera koji navodno garantuje stabilnost.
Austrijski list piše i da su proevropske snage u Srbiji razjedinjene i istrošene, dok studenti žele da promene život u zemlji, a ne da rešavaju geopolitička pitanja na Zapadnom Balkanu. Prema oceni Presea, Mađarova kombinacija populizma i pragmatizma mogla bi da uspe i u Srbiji, ali bi ona ujedno nosila rizik da se iliberalna demokratija samo prefarba, umesto da zaista nestane.
Zato dnevnik zaključuje da bi politika iz Budimpešte za srpsku opoziciju pre trebalo da bude upozorenje nego uzor. Iako Mađar može da garantuje stabilnost zahvaljujući parlamentarnoj većini dovoljnoj za promenu ustava, vlast protiv Vučića, ocenjuje se u tekstu, bila bi znatno krhkija i raznolikija, uz potrebu za koalicionim partnerima. Upravo u tome, piše Prese, Srbija bi mogla da dobije ono što Mađarskoj još uglavnom nedostaje - životnost politike.
Dodaj komentar