Grupa naučnih i stručnih institucija izradila je Platformu za obnovu Specijalnog rezervata prirode Deliblatska peščara, područja koje je letos zahvatio veliki požar, saopštio je Biološki fakultet u Beogradu.
Dokument, koji je nastao uz podršku fakulteta iz Beograda, Novog Sada, Niša i Kragujevca, Prirodnjačkog muzeja, Srpske akademije nauka i umetnosti, Matice srpske i više stručnih društava, predviđa obnovu zasnovanu na principima zaštite prirode, a ne isključivo na šumarskom gazdovanju.
Osnovni cilj platforme je vraćanje i dugoročno očuvanje prirodne mozaičnosti ekosistema u Deliblatskoj peščari. U programu se navodi da obnova ne treba da podrazumeva sađenje alohtonih i invazivnih vrsta, već naučno zasnovanu revitalizaciju, monitoring staništa i podzemnih voda, procenu kumulativnih pritisaka i javnu raspravu.
Deliblatska peščara se u saopštenju opisuje kao jedan od najvažnijih centara biodiverziteta u Evropi, sa više od 2.500 vrsta biljaka i životinja, od kojih je više od 400 zaštićeno zakonom. Navodi se i da u ovom području živi više od 240 međunarodno značajnih vrsta obuhvaćenih evropskim direktivama i konvencijama, kao i da je registrovano 18 tipova staništa Natura 2000.
Pored statusa Specijalnog rezervata prirode, Peščara je i deo preliminarne Emerald mreže, veći deo rezervata obuhvata Ramsarsko područje Labudovo okno, a područje je prepoznato i kao važan lokalitet za zaštitu biljaka, ptica i dnevnih leptira. Zbog specifičnih geomorfoloških i geoloških osobina, Deliblatska peščara vodi se i kao objekat geonasleđa Srbije.
U dokumentu se ukazuje da obnova mora da obuhvati i sistem ranog otkrivanja, automatskog uzbunjivanja i sprečavanja širenja požara, kao i identifikaciju i zaštitu preostalih skloništa i drugih struktura značajnih za zaštićene vrste pre početka sanitarnih radova. Ističe se i da program treba da obuhvati procenu posledica požara, reviziju dosadašnjih praksi upravljanja, dugoročni monitoring staništa, zaštićenih i invazivnih vrsta, kao i kvaliteta podzemnih voda.
Autori platforme smatraju da sanacija opožarenih površina mora da bude deo šireg Programa revitalizacije, zasnovanog na ekološkim principima i međunarodno prihvaćenoj praksi. To, kako navode, podrazumeva vraćanje mozaika peščarskih, stepskih, žbunastih, šumskih i močvarnih ekosistema i korišćenje isključivo domaćih lišćarskih vrsta u obnovi šuma, uz izuzimanje borova, bagrema i drugih neadekvatnih vrsta.
Platforma je namenjena nadležnim državnim organima, naučnim i stručnim institucijama, lokalnoj samoupravi, organizacijama civilnog društva i javnosti. Podržali su je Biološki, Geografski i Poljoprivredni fakultet Univerziteta u Beogradu, institut „Siniša Stanković“, Institut za multidisciplinarna istraživanja, departmani za biologiju i ekologiju na univerzitetima u Nišu i Novom Sadu, Institut za biologiju i ekologiju PMF-a u Kragujevcu, Institut za nizijsko šumarstvo i životnu sredinu u Novom Sadu, kao i više stručnih društava i odbora SANU.
Dodaj komentar